Mustafa Güyen isimli bir arkadaşımız sosyal medya aracılığı ile sormuş:
" Ekrem Hocam, kendi hesabımdan yazınızı paylaştım. Bir doktor arkadaş "Prof. Dr. Canan Karatay, testin bebeğe olan etkisini ise şöyle anlattı: “Organları yeni gelişmekte olan bir bebekte serbest oksijen radikalleri yükselir. Annenin insülini plasentadan bebeğe geçmez. Bu nedenle anneden gelen yüksek kan şekerini düşürmek amacıyla bebeğin pankreasından yüksek insülin hormonu salgılanır. Bebeğin kanındaki yüksek insülin ise bebeğin akciğerlerinde solunumun sağlanması için gereken akışkan sıvının oluşmasını engeller. Şeker yüklemesi bebeğin bağışıklık sistemini çökertiyor. Bebeğin beynini duyu ve sinir sistemini, gözlerinin oluşmasını, pankreasının gelişmesini yavaşlatıyor. Kız bebeklerde prediyabet gelişmesine neden olur.” diye yazmış ne dersiniz?"
Bu yazılanların hepsi ve daha da fazlası annenin kan şekerinin gebelik boyunca yüksek olmasının bebeğe yaptığı yan etkilerdir. İşte bu nedenle gebede diyabet olup olmadığını bilmemiz çok önemli.
Geçtiğimiz hafta gördüğüm bir hastayı örnek vererek konuyu açayım. 33 yaşında, ailesinde şeker hastalığı öyküsü olan, açlık kan şekeri 91 mg/dL olan hastaya yapılan şeker yükleme testinin pozitif çıkması üzerine hastanın beş gün boyunca açlık ve tokluk şekerleri takip ediliyor. Bu süre içinde en az 14 kez hastanın kan şekeri 140 mg/dL üstüne çıkıyor.
Eğer bu hastaya gebelikte şeker yükleme yapılmasaydı, bu durum anlaşılmayacak ve anne ve bebek yüksek şekerin verdiği hasarlara maruz kalacaktı. Oysa şeker yükleme testinde bir kez kan şekeri yükselmesi riskini alarak belki yüzlerce kez olacak yükselmeler anlaşılıp önlenmiş oldu.
Eğer annede gebeliğe bağlı şeker hastalığı yoksa zaten yükleme testi sırasında şeker yükselmeyeceği için bir zarar olmaz.
Yok eğer varsa bile test sırasında kan şekerinin yalnızca bir kez yükselmesinin anne veya bebeğe bir zarar verdiği gösterilmemiş. Oysa bu hastada olduğu gibi gebelik sırasında erkenden tanı konan bir şeker yükselmesinin tedavisi çok faydalı olacaktır.
İster açlık veya tokluk şekeri yükselmesi, ister şeker yükleme testi ile tanı konulmuş olsun, gebeliğe bağlı şeker hastalığı olan bir hastada yüksek kan şeker düzeylerinin anne ve bebeğe olası zararlı etkilerini önlemek için açlık şekerleri 70 ve 100 mg/dL arasında, tokluk şekerleri ise en fazla 140 mg/dL, hatta mümkünse 120 mg/dL altında olacak tarzda tutulmalıdır. Bunun için hastaya beslenme ve egzersiz eğitimi verilir ve gerekirse insülin v.b. Ilaçlar kullanılır.
